uZMAN DKT
BURCU SARIGÜZEL

Terapi süreci genellikle kapsamlı bir değerlendirme ile başlar. Terapist, standart testler,

gözlemler ve aile ile görüşmeler yaparak danışanın güçlü ve zayıf yönlerini belirler . Bu

değerlendirme sonucunda kişiye özel bir terapi planı hazırlanır. Terapi seansları genellikle

bire bir yürütülür ve danışanın yaşına uygun, eğlenceli ve etkileşimli aktiviteler içerir . Süreç

boyunca terapist, belirlenen hedeflere doğru ilerlemeyi takip eder ve gerektiğinde planı

gözden geçirip günceller . Unutmayın, dil ve konuşma terapisi bir ekip işidir; özellikle

çocuklarda terapist ile birlikte ailenin de desteği tedavinin başarısını büyük ölçüde etkiler.

İlk seans, danışanın ihtiyaçlarını anlamak için detaylı bir değerlendirme oturumu şeklinde geçer. Bu oturumda terapist, danışan (çocuk ise oyun ve sohbet aracılığıyla) ile iletişim kurarak dil ve konuşma becerilerini değerlendirir . Gerekirse çeşitli testler uygulanır ve ebeveynlerden/danışandan gelişim ve sağlık öyküsü hakkında bilgiler alınır. Terapist, danışanın dikkat süresi, dil kullanımı, sesletim gibi alanlarda gözlemler yapar ve bu süreci bir “test” ortamından ziyade rahat bir etkileşim şeklinde yürütmeye özen gösterir .

Değerlendirme sonunda terapist, bulgularını aile ile paylaşır ve resmi bir rapor hazırlar; bu raporda olası tanı, önerilen terapi yöntemleri ile seansların sıklığı ve süresi hakkında tavsiyeler yer alır . Aile, terapistle birlikte hedefleri ve planı tartışabilir, evde neler yapabileceği konusunda da ilk önerilerini alabilir .

Dil ve konuşma terapisi her yaştan birey için uygulanabilir. Kliniğimizde hem çocuklar hem de yetişkinler destek alabilir. Yeni konuşmaya başlayan bir çocuk da, ergenlik çağındaki bir genç de, yetişkin veya ileri yaştaki bir birey de dil ve iletişim konusunda zorluk yaşıyorsa terapiye gelebilir. Dil ve konuşma terapistleri doğumdan yetişkinliğe ve yaşlılık dönemine. kadar ortaya çıkabilecek iletişim, konuşma, dil ve ses sorunlarıyla ilgilenir . Önemli olan, bireyin ihtiyaçlarına uygun doğru yaklaşımla, uygun yaşa göre terapi yöntemlerinin belirlenmesidir .

Oldukça geniş bir yelpazede iletişim bozukluklarına yönelik hizmet veriyoruz. Örneğin, çocuklardaki artikülasyon ve fonolojik bozukluklar (bazı sesleri çıkaramama, konuşmanın anlaşılmaması) ve gecikmiş dil konuşma sorunları, akıcılık bozuklukları (kekemelik gibi) ve hızlı bozuk konuşma (takifemi) alanlarında terapi sunuyoruz . Ayrıca ses bozuklukları (ör. sürekli ses kısıklığı), rezonans problemleri ve damak-dudak yarığı gibi durumlara bağlı konuşma sorunları da çalışma alanımıza giriyor. Yetişkinlerde sık karşılaşılan nörolojik kaynaklı dil ve konuşma bozukluklarına (inme/Travmatik beyin hasarı sonrası ortaya çıkan afazi, dizartri gibi) müdahale ediyoruz . İşitme kaybına bağlı iletişim güçlükleri, otizm veya Down sendromu gibi gelişimsel farklılıklara bağlı dil-konuşma gecikmeleri de dahil olmak üzere, dil ve konuşma terapisi gerektiren tüm bozukluklarla ilgilenmekteyiz .

Terapi süresi ve seans sıklığı vakaya göre bireysel olarak belirlenir. Genellikle seanslar haftada bir veya birkaç kez gerçekleştirilir, ancak bu sıklık danışanın ihtiyaçlarına ve terapistin önerilerine göre şekillenir . Her bir seans ortalama 30-45 dakika sürer (danışanın yaşına ve dikkatine göre bu süre değişebilir). Toplam terapi süresine gelince, bazı sorunlar birkaç aylık düzenli terapiyle çözülebilirken bazı daha kompleks durumlar için daha uzun vadeli bir çalışma gerekebilir . Terapiye başlarken terapistiniz, yapılan değerlendirme sonucunda size tahmini bir süre ve plan çizecek ve ilerleme durumuna göre bu planı düzenli olarak güncelleyecektir .

Evet, online (çevrimiçi) terapi imkânımız bulunmaktadır. Özellikle Sivas dışındaki şehirlerden başvuran veya kliniğimize gelmesi zor olan danışanlar için online dil ve konuşma terapisi etkili bir alternatif sunar . Online seanslar, yüz yüze seanslar gibi genellikle ~40 dakika sürer ve içerik olarak bireyin ihtiyaçlarına göre planlanır . Teknolojik araçlar (video konferans gibi) kullanılarak gerçekleştirilen bu terapilerde, terapistiniz yine birebir ilgilenir ve gereken yönlendirmeleri yapar. Küçük çocukların online terapilerinde, çocuğun dikkatini toplamak için aileye düşen görevler olabilir; terapist aileye ev ortamında uygulayabileceği oyunlar ve teknikler konusunda rehberlik edebilir . Uygun koşullar sağlandığında online terapiler, yüz yüze terapilere benzer başarılar sağlayabilmektedir.

Erken müdahale dil ve konuşma sorunlarında çok kritiktir. Çocuğunuz iletişim kurmakta belirgin güçlük çekiyorsa veya size söylenenleri anlamakta zorlanıyorsa, beklemeden bir değerlendirme almanız önerilir. Özellikle belirli gelişimsel dönüm noktalarında gecikme varsa dikkat etmek gerekir: Örneğin 2 yaşına geldiği halde hâlâ tek bir kelime bile söylemiyorsa, 2,5 yaşında iki kelimeli basit cümleler kurmuyorsa ya da 4 yaşındayken konuşmaları hâlâ anlaşılmıyorsa bir dil ve konuşma terapistine danışmalısınız . Yetişkinler için de benzer şekilde, örneğin bir inme (felç) sonrasında konuşma veya anlama güçlüğü başlamışsa mümkün olan en kısa sürede terapiye başvurmak faydalıdır. Genel olarak, dil veya iletişim becerilerinde kalıcı bir zorluk veya belirgin bir gecikme fark ettiğiniz her durumda vakit kaybetmeden profesyonel destek almak en doğrusudur.

Aile katılımı çok önemli olmakla birlikte, her durumda fiziken seansa katılmaları gerekmeyebilir. Özellikle küçük çocukların terapisinde ailenin sürece dahil olması, evde düzenli tekrar ve pratik yapılması terapinin etkinliğini artırır . Terapist, aileye seans dışında uygulanabilecek aktiviteler ve doğru iletişim yaklaşımları konusunda rehberlik eder. Bazı değerlendirme veya terapi seanslarında (çocuğun dikkatini dağıtmamak için) terapist çocuğun tek çalışmasını tercih edebilir ; ancak bu durumda bile aileye seansın içeriği ve ev ödevleri hakkında bilgi verilir. Yetişkin danışanlarda da aile bireylerinin destekleyici tutumu, evde iletişim ortamının düzenlenmesi ve sabırlı olunması, terapiden alınan verimiyükseltecektir. Sonuç olarak, aile katılımı doğrudan seansa girmek şeklinde olmasa bile, terapi sürecinin aktif bir parçası olmak başarıya giden yolda gereklidir.

Terapi ücretleri, danışanın ihtiyacına göre planlanan hizmetin türüne ve süresine bağlı olarak değişiklik gösterebilir . İlk değerlendirme sonrasında, terapistiniz ihtiyaç duyulan seans sayısını, seansların sıklığını ve yöntemleri belirler; bu plana göre ücretlendirme konusunda sizi bilgilendirir. Ücretlendirme genellikle seans başına veya belirli bir paket/program üzerinden olabilir. Örneğin, sadece değerlendirme seansı ile düzenli terapi seanslarının ücreti farklılık gösterebilir. Her vaka benzersiz olduğu için, net bir ücret bilgisi ancak ilk görüşme ve değerlendirmeden sonra ortaya konulur. Kliniğimiz, ücretlendirme politikası konusunda şeffaf olup, terapinin planlanması aşamasında tüm detayları sizinle paylaşacaktır.

Dil ve konuşma terapisinde devamlılık ve düzenlilik, başarılı sonuçlar almanın anahtarıdır. Öğrenilen yeni iletişim becerileri ve yapılan egzersizler, düzenli tekrarlandığında kalıcı hale gelir; bu nedenle seans atlamak veya uzun ara vermek ilerlemeyi yavaşlatabilir veya kazanımları geriye götürebilir. Araştırmalar ve klinik deneyimler, erken başlanıp yeterli süre devam eden terapinin başarı şansını artırdığını göstermektedir . Özellikle çocuklarda, terapi ne kadar erken başlar ve uygun dil becerileri ne kadar çabuk edinilirse konuşma bozukluğunun aşılma olasılığı o kadar yükselir . Düzenli katılım ayrıca terapistin ilerlemeyi daha iyi takip etmesine ve gerektiğinde anında müdahale etmesine imkân tanır. Özetle, istikrar, dil ve konuşma terapisinin etkinliği için kritik bir unsurdur.

Randevularınızı gerektiğinde iptal etmek veya ertelemek mümkün olmakla birlikte, bunun için en az 24 saat önceden haber vermenizi rica ediyoruz . 24 saatten daha kısa süre kala yapılan iptal/erteleme talepleri, planlamada zorluk yarattığı için maalesef seans ücreti iadesi yapılamayabilir ve o seans yapılmış olarak kabul edilebilir . Bu politika, terapistin zamanını verimli kullanabilmesi ve bekleyen diğer danışanların da hizmet alabilmesi için uygulanmaktadır. Acil durumlar dışında, randevularınıza sadık kalmanız hem sizin ilerlemeniz hem de kliniğimizin düzeni açısından önemlidir. Eğer takviminizde bir değişiklik olursa, olabildiğince erken bildirmeniz, yeni bir uygun zaman ayarlayabilmemiz için en sağlıklı yoldur.

Evet, her seansın sonunda terapistimiz genellikle evde uygulanabilecek destekleyici öneriler sunar. Bu öneriler, danışanın seans dışında da gelişimini sürdürmesine yardımcı olmayı amaçlar. Örneğin, çocuklar için günlük hayatında yapabileceğiniz dil oyunları, kitap okuma etkinlikleri veya telaffuz alıştırmaları gibi ödevler verilir . Yetişkinler için de yeni öğrenilen becerilerin pekiştirilmesi adına iletişim egzersizleri veya pratik yapabileceği materyaller önerilebilir. Ev ödevleri ve egzersizleri düzenli yapmak, uzun vadeli başarı içinçok önemlidir ve terapiden alınan verimi ciddi oranda artırır . Aileler, terapistin verdiği bu önerileri günlük rutine dahil ederek terapi sürecine aktif katkı sağlayabilirler.

Terapinin sonuç verme süresi kişiden kişiye farklılık gösterir. Bazı danışanlar birkaç hafta içinde küçük ilerlemeler görmeye başlayabilirken, bazılarında belirgin gelişmelerin ortaya çıkması birkaç ayı bulabilir. Bu süre; sorunun türü ve şiddeti, danışanın terapiye verdiği yanıt, seanslara düzenli katılım ve evde pratik yapma gibi faktörlere bağlıdır . Terapistiniz, ilk değerlendirme sonrasında hedefleri ve tahmini süreyi sizinle paylaşacaktır. Düzenli aralıklarla yapılan değerlendirmelerle ilerleme takip edilir ve gerektiğinde terapi planı yeniden düzenlenir . Unutmayın, dil ve konuşma becerilerinde kalıcı değişim zamana ve tekrara ihtiyaç duyar; sabırlı olmak ve süreci yakından takip etmek önemlidir. Küçük adımlarla da olsa ilerleme kaydedildiğinde, bu başarı bir sonraki adım için motivasyon sağlayacaktır.

Dil ve konuşma terapisi seansları büyük ölçüde bireysel (tek kişilik) olarak yürütülür. Her bireyin ihtiyaçları farklı olduğundan, terapist seansları o kişiye özel tekniklerle ve hedeflerle planlar. Ancak bazı durumlarda grup terapisi yaklaşımı da kullanılabilir . Örneğin, sosyal iletişim becerilerini geliştirmek veya benzer yaş grubundaki çocukların birlikte pratik yapmasını sağlamak amacıyla küçük grup oturumları düzenlenebilir. Grup terapilerinde, danışanlar akran etkileşimiyle öğrenme fırsatı bulurlar. Yine de, hangi yöntemin uygun olacağı danışanın durumuna bağlıdır; değerlendirme sonrasında terapist, bireysel mi yoksa grup terapisi mi daha faydalı olacağını aileyle/danışanla paylaşacaktır. Kliniğimizde öncelik her zaman en verimli yöntemi seçerek iletişim becerilerini en iyi şekilde desteklemektir.

Evet, değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra talep edilirse resmî bir rapor düzenlenebilir. Dil ve konuşma terapisti, ilk değerlendirme sonucunda tanı ve bulguları içeren ayrıntılı bir rapor hazırlar . Bu raporda, danışanın mevcut durumu, konulan teşhis veya problem alanları, uygulanan/önerilen terapi yöntemleri, seansların planlanan sıklığı ve süresi gibi bilgiler yer alır . Hazırlanan rapor, özellikle çocuğunuzun okulunda rehberlik servisi veya öğretmenleriyle paylaşabileceğiniz şekilde, eğitim kurumlarına yönelik tavsiyeleri de içerebilir. Örneğin, okulda uygulanabilecek destekleyici yöntemler veya gerekliyse sınıf içi uyarlamalar raporda belirtilebilir. Ayrıca, ihtiyaç duyulursa terapimiz boyunca ilerleme raporları da düzenlenebilir ve resmi kurumlar veya doktorlar ile yazışmalarda kullanılmak üzere tarafınıza sunulabilir. Bu sayede, terapiden elde edilen bilgiler eğitim ve sağlık ortamlarında da doğru şekilde aktarılmış olur.